MorTilki.Com

Amfizem Nedir? Belirtileri, Aşamaları, Nedenleri ve Tedavi Seçenekleri

Amfizem Nedir? Belirtileri, Aşamaları, Nedenleri ve Tedavi Seçenekleri

Amfizem, günümüzde tedavisi olmayan bir tür kronik obstrüktif akciğer hastalığıdır (KOAH). Oluşması durumda akciğerlerdeki hava keseleri zarar görür ve bölgede gerilme meydana gelir. Bununla birlikte, hastada kronik öksürük ve nefes almada güçlük ortaya çıkar. Amfizemin en yaygın nedeni sigaradır ancak başka faktörler de buna neden olabilir.

Amfizem, akciğerlerde geri dönüşü olmayan hasara neden olarak ilerleyen evrelerde yaşamı tehdit edebilecek boyutlara ulaşabilir. Çoğunlukla sigara içen kişileri etkiler fakat sigara içmeyen kişilerde de gelişebilir. Tedaviye erken başlanması ve alınabilecek bazı önlemler, hastanın sağlığını iyileştirmeye yardımcı olarak yaşam süresini artırabilir.

Amfizem Nedir?

Amfizem, KOAH hastalığının bir evresidir. Amfizemle birlikte akciğer dokusu elastikiyetini kaybeder ve akciğerlerdeki hava keseleri ve alveollerde büyüme ortaya çıkar. Hava keselerinin duvarlarındaki bu hasara, daralma, çökme, gerilme veya aşırı şişme eşlik edebilir. Bu, akciğerlerin kana oksijen alması ve vücuttan karbondioksiti atması için daha küçük bir yüzey alanı demektir. Söz konusu hasar kalıcı ve geri döndürülemez olsa da, durumu yönetmenin bazı yolları bulunmaktadır.

Amfizemin Belirtileri

Kişide amfizem görülmesi durumunda gelişen rahatsızlıklar, ilk etapta sadece fiziksel efor harcanması esnasında fark edilebilir. Ancak ilerleyen süreçte söz konusu belirtiler dinlenme sırasında da ortaya çıkabilir.

Amfizemin temel belirtileri şunlardır:

  • Nefes darlığı
  • Mukuslu sürekli öksürük
  • Nefes alırken hırıltı, ıslık veya gıcırtı benzeri sesler
  • Göğüste gerginlik

Amfizem ve KOAH, çoğunlukla birkaç yıl içinde gelişir. Hasta daha sonraki aşamalarda şu belirtilerle de karşılaşabilir:

  • Sık akciğer enfeksiyonları ve alevlenmeler
  • Kilo kaybı ve iştahsızlık
  • Yorgunluk ve enerji kaybı
  • Oksijen eksikliği nedeniyle dudaklarda ya da tırnak yataklarında renk değişimi
  • Kaygı ve depresyon
  • Uyku sorunları

Amfizem Nedenleri

Amfizem bulaşıcı bir hastalık değildir ve kişiden kişiye sıçrama riski bulunmaz. Amfizem ve KOAH, çoğu durumda sigara içilmesinden kaynaklanır. Bununla birlikte, KOAH’lı kişilerin % 25 kadarı hiç sigara kullanmamıştır.

Diğer nedenleri ise şunlardır:

  • Alfa-1 antitripsin eksikliği
  • Genetik faktörler
  • Dumana maruz kalma
  • Hava kirliliği
  • Biyokütle yakıtları

İçerisinde bulunduğumuz yıl yapılan bir çalışmanın sonuçlarına göre, akciğer boyutlarıyla orantılı küçük solunum yollarına sahip kişiler, daha geniş hava yolları olan kişilere göre yüksek risk altında olabilir.

Bunlara ek olarak, sigara içen herkeste amfizem gelişmez. Genetik faktörler, bazı bireyleri bu hastalığa daha duyarlı hale getirebilir.

Amfizemin Aşamaları

Hastalığın aşamaları, akciğerdeki hava akımının düzeyi, semptomlar ve KOAH alevlenmelerin bir kombinasyonuna dayanmaktadır. Sağlık uzmanları, akciğer kapasitesini ölçmek için bir solunum testi kullanabilir. Bahsi geçen test, bir saniyelik sürede ekspiratuar hacminin ölçülmesidir (FEV1).

FEV1’e göre aşamalar aşağıdaki gibidir:

Evre 1 (çok hafif): FEV1, normalin yaklaşık % 80’idir.
Evre 2 (orta): FEV1, normalin% 50-80’idir.
Evre 3 (şiddetli): FEV1 normalin% 30-50’sidir.
Evre 4 (çok şiddetli): FEV1, normalin% 30’undan azdır.

Yukarıda sırlanan aşamalar, hastanın durumu tanımlamaya yardımcı olur. Ancak test yapılan kişinin ne kadar süre hayatta kalacağını belirleyemez. Doktorlar, hastanın durumunun ne kadar ciddi olduğu hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için başka testler de uygulayabilir.

Amfizemin Tedavi Süreci

Amfizem, ne yazık ki tedavisi mümkün olmayan bir hastalıktır. Sadece yaşam süresini değil, aynı zamanda kişinin yaşam kalitesini de önemli derecede etkiler. Durumu yönetmek için bazı önlemlerin alınması, hastanın daha uzun süre iyi bir yaşam kalitesi sürdürmesine yardımcı olabilir.

Tedavide alınabilecek önlemler:

  • Hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak
  • Semptomları yönetmek
  • Komplikasyonları önlemek
  • Hastanın genel sağlığını artırmak

1. İlaç Tedavisi

Doktorlar tarafından amfizem hastalarına reçede edilen ilaçlar, genellikle semptomları hafifletmeye yardımcı olabilecek solunum ilaçlarıdır. Bu tür ilaçlar, solunum yollarını gevşetmeye veya açmaya yardımcı olur ve kişinin nefes almasını kolaylaştırır.

Söz konusu ilaçlar ve etkileri:

  • Bronşları gevşeten ve mukusun temizlenmesine yardımcı olan beta-agonistler
  • Bronşları açan antikolinerjikler
  • İltihabı azaltmaya yardımcı olan flutikazon gibi solunan steroidler

Kişi bu ilaçları düzenli olarak kullanıyorsa, bu seçenekler akciğer fonksiyonunu iyileştirebilir ve hareket kapasitesini artırabilir. Ayrıca kısa veya uzun süre etkili ilaçlar mevcuttur ve bunlar birleştirilebilir. Reçete edilen bu ilaçlar, tedavi süresine ve durum ilerlemesine göre değişebilir.

2. Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Hastalar semptomlarını yönetmek, yaşam kalitelerini iyileştirmek ve amfizemin ilerlemesini yavaşlatmak için bazı adımlar atabilirler. Kişi bu adımları ne kadar çabuk atarsa, o kadar yararlı olacaktır.

  • Sigarayı bırakmak veya sigara dumanından kaçınmak
  • Kirli havaların olduğu yerlerde durmamak
  • Bir egzersiz programını takip etmek veya geliştirmek
  • Sağlıklı yiyecekler tüketmek
  • Hava yollarının açık kalmasına yardımcı olmak için bol su içmek
  • Soğuk havalarda burundan nefes almak
  • Doktor tarafından tavsiye edilen bazı diyafram egzersizlerini uygulamak

Hastaların bu değişiklikleri yapması, amfizemin genel seyrini değiştirmeyebilir. Ancak semptomları yönetmelerine, hareket kapasitelerini geliştirmelerine ve yaşam kalitelerini artırmalarına yardımcı olabilir.

3. Oksijen Terapisi

Amfizemde nefes almak zamanla daha zor hale gelebilir ve hasta bazen veya her zaman oksijen tedavisine ihtiyaç duyabilir. Örnek vermek gerekirse, bazı insanlar gece boyunca oksijen kullanır. Evde kullanım için veya seyahat için taşınabilir oksijen kitleri ve çeşitli cihazlar mevcuttur. Kişi, kendisine en uygun seçeneği doktoruna danışmalıdır.

4. Ameliyat

Şiddetli amfizemli durumunda, bazen hastanın hasarlı akciğer dokusunu çıkarmak ve duruma bağlı olarak akciğerlerde gelişen geniş boşlukları azaltmak için ameliyat gerekli görülebilir.

Bir ya da iki akciğerin nakli, hastanın yaşam kalitesini artırabilir. Bununla birlikte, enfeksiyon olasılığı gibi bazı ciddi riskleri de vardır. Sağlık uzmanları, hastanın ameliyatın iyi bir fikir olup olmadığına karar vermesi konusunda rehberlik hizmeti sunabilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ