MorTilki.Com

Hepatomegali (Karaciğer Büyümesi) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Önleme

Hepatomegali (Karaciğer Büyümesi) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Önleme

Hepatomegali, karaciğer büyümesi için kullanılan tıbbi bir terimdir. Kendi başına bir hastalık değil, hastalığın belirtisidir. Hastanın karaciğerinde bir genişleme meydana gelmişse, karın bölgesinin sağ üst kısmında baskı, dolgunluk veya rahatsızlık hissedilebilir. Hepatomegalinin altında yatan en önemli nedenler arasında karaciğer yağlanması, aşırı alkol tüketimi, hepatit ve kanser bulunur.

Karaciğer, sağ üst karın bölgesinde diyaframın altında bulunur. Yaklaşık 1,5 kilogram ağırlığındadır ve vücudun en büyük bezidir. Hepatomegali terimi karaciğer büyümesini ifade eder. Anormal bir şekilde büyümesi genellikle karaciğer yağlanmasından kaynaklanır. Çoğu durumda, karaciğer büyümesine ek olarak dalak genişlemesiyle de karşılaşılır.

Karaciğer Büyümesi (Hepatomegali) Belirtileri

Vücuttaki en önemli organlardan biri olan karaciğer, kanda bulunan toksinleri uzaklaştırır, sindirimi destekler, kolesterol ve hormonları düzenlemeye yardımcı olur. Karaciğerin işlevleri yalnız bunlarla sınırlı değildir. Vücutta 500’den fazla hayati öneme sahip işlevi yerine getirmektedir.

Hepatomegali ilk başlarda neredeyse hiç semptom göstermeyebilir ancak karaciğerin boyutu önemli derece büyümeye başladığında, vücudun sağ üst tarafında bir dolgunluk ve baskı ortaya çıkar. Bu rahatsızlığa eşlik eden diğer belirtiler ise şunlardır:

  • Koyu idrar
  • Yorgunluk
  • Kaşıntı
  • Mide bulantısı
  • Bağırsak hareketlerinde anormal değişiklikler
  • Nedensiz kilo kaybı
  • Ateş

Hepatomegalinin Nedenleri Nelerdir?

Hepatomegali, çeşitli hastalıkların bir yan etkisi olarak ortaya çıkabilir. Karaciğer büyümesinin en yaygın nedeni karaciğerde meydana gelen yağlanmadır. Ancak, diğer karaciğer hastalıkları ve organ hastalıkları da hepatomegaliye neden olabilir:

Hepatit: Karaciğer iltihabını tanımlamak için kullanılan tıbbi bir terim olan hepatit, genellikle alkol veya bulaşıcı enfeksiyona bağlı olarak karaciğer hasar gördüğü zaman ortaya çıkan bir durumdur.

Aşırı alkol tüketimi: Karaciğerde yağ hücrelerinin birikmesine yol açan tipik etkenlerden biri de aşırı alkol tüketimidir. Tıp dilinde steatoz olarak adlandırılan bu durum, karaciğerin önemli fonksiyonlarının işlevlerini yitirmesine neden olabilir. İlerlemiş vakalarda, buna bağlı olarak siroz oluşabilir.

Kalp yetmezliği: Karaciğere kan ulaştıran portal ven adlı bir damar bulunur. Kişide gelişen kalp yetmezliği, portal ven üzerindeki basıncı artırarak dolaşım sorunlarına yol açabilir. Bunun sonucunda, zamanla karaciğerde büyüme meydana gelebilir.

Karaciğer kanseri: Karaciğer kanseri, birincil ve ikincil olarak ikiye ayrılmaktadır. Karaciğerin kendisinden kaynaklanan sorunlar birincil, vücudun diğer bölgelerinden karaciğere yayılan kanserleri ise ikincil karaciğer kanseri olarak bilinir. Bu ciddi bir sağlık sorunudur ve karaciğerde büyümeye neden olabilir.

Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması (NAFLD) : Karaciğerde yağ birikiminin neden olduğu bir dizi durum için kullanılan terimdir. Genellikle şeker hastalığı olanlarda ve fazla kilolu obez kişilerde görülür. Erken evrede genellikle herhangi bir zarara neden olmaz. Ancak ilerlemesi durumunda, siroz dahil ciddi karaciğer hasarlarına neden olabilir.

Karaciğerde Yağ Birikmesinin Nedenleri

Karaciğerde normalde yağ bulunmaz. Ancak bazı faktörler, karaciğerde zamanla yağ depolanmasına yol açabilir. Karaciğer steatozu olarak adlandırılan bu rahatsızlık, son dönemlerde özellikle yanlış beslenme alışkanlıklarına bağlı olarak artmakta ve birçok kişiyi etkisi altına almaktadır. Başlıca nedenleri ise şunlardır:

  • Obezite
  • Hiperlipidemi (kandaki yağ seviyelerinin artışı)
  • İnsülin direnci
  • Tip 2 diyabet
  • Aşırı alkol tüketimi
  • Hepatit C

Bu sağlık sorunu, yağ hücrelerinin karaciğer üzerindeki genel ağırlığına göre dört farklı sınıfa ayrılır:

  • Sağlıklı: Yağ hücreleri, karaciğer toplam ağırlığının % 0-5’ini oluşturur.
  • Hafif: Yağ hücreleri, karaciğer toplam ağırlığının % 5-33’ünü oluşturur.
  • Orta: Yağ hücreleri, karaciğer toplam ağırlığının % 34-66’sını oluşturur.
  • Şiddetli: Yağ hücreleri, karaciğer toplam ağırlığının % 66’sından fazlasını oluşturur.

Hepatomegali Riskli midir?

Hepatomegalinin tehlike boyutu, karaciğer büyümesinin altında yatan nedene bağlı olarak değişir. Üst karın bölgesinde bir baskı hissederseniz, mutlaka bir doktora başvurmalısınız. Tedavinin ihmal edilmesi, bazı koşullarda zamanla karaciğerin daha da genişleyerek geri dönüşü mümkün olmayan hasarlara neden olabilir. Söz konusu koşullar şunlardır:

  • Alkol kullanım bozukluğu
  • Hepatit B, C ve D
  • Kanser

Hepatomegalinin alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması (NAFLD) nedeniyle oluşması durumunda, erken teşhis ve doğru tedavi yöntemleri ile kötüye gitmesi önlenebilir, karaciğerdeki yağ miktarı azaltılabilir.

Karaciğer Büyümesini Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

Hepatomegali, çoğu durumda karaciğer yağlanmasından kaynaklanır. Tehlikelidir ve siroza dönüşebilir. Ancak karaciğeri sağlıklı tutmak için alınabilecek bazı önlemler bulunmaktadır. Karaciğer büyümesini önlemenin en iyi yolu sağlıklı bir yaşam tarzı ve karaciğere iyi bakmaktır. Obezite ve egzersiz eksikliğinin karaciğeri ve diğer organları zorladığı unutulmamalıdır.

Aşağıda sıralanan ipuçlarıyla hepatomegali riskini azaltabilirsiniz:

  • Doktor onayı olamadan ilaç kullanmaktan kaçının ve önerilen dozu aşmayın.
  • Alkol ve sigarayı hayatınızdan çıkarın.
  • Kimyasallarla teması sınırlayın. Çamaşır suyu gibi temizlik ürünlerini, böcek ilaçlarını ve diğer toksik kimyasalları, yalnızca iyi havalandırılan yerlerde kullanın. Maske, eldiven ve uzun kollu giyseler tercih edin.
  • Düzenli egzersiz yapın.
  • Şeker ve yağ oranı yüksek yiyecekleri sınırlayın. Meyve, sebze, tam tahıllarla dolu, doymuş ve trans yağları içermeyen bir beslenme diyeti uygulayın.
  • İdeal kilonuzu koruyun. Fazla kiloluysanız, doktorunuza veya bir beslenme uzmanına kilo vermenin en iyi yolunu danışın.
  • Bitkisel takviyeleri doktor onayıyla dikkatli bir şekilde kullanın. Bazı alternatif ilaç tedavileri karaciğerinize zarar verebilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ