MorTilki.Com

Yarpuz Bitkisi Nedir? Faydaları, Zararları ve Kullanım Alanları

Yarpuz Bitkisi Nedir? Faydaları, Zararları ve Kullanım Alanları

Genellikle nehir kıyılarındaki gölgelik alanlarda yetişen yarpuz, nane benzeri aromatik kokusuyla bilinen kısa ömürlü bir bitkidir. Yeşil yapraklara ve soluk leylak renginde çiçeklere sahiptir. Nane ailesinin bu üyesinin botanik adı Mentha Pulegium’dur. Ciddi yan etkilerine rağmen, geçmişte soğuk algınlığı, mide ağrısı ve solunum problemleri gibi birçok hastalığın tedavisinde kullanılmaktaydı.

Yarpuz bitkisi, eski çağlarda kekik ve kişniş gibi diğer bitkilerle bir araya getirilerek gıdaları lezzetlendirmek için kullanılmaktaydı. Ancak bu bitkinin tatlandırıcı olarak kullanımı giderek azalmıştır ve daha sonra tıbbi amaçlar için kullanılmaya başlanmıştır. Karaciğer için toksiktir ve bilinçsiz kullanımı ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Yaprakları nane benzeri çok güçlü bir koku yaymaktadır.

Yarpuz Nedir ve Hangi Alanlarda Kullanılır?

Boyu 40 cm ila 60 cm arasında değişen yarpuz, dere kenarlarında ya da bataklık gibi sulak yerlerde yetişen bir bitki türüdür. Yapraklarındaki güçlü koku, doğadaki arıları, sinekleri ve kelebekleri kendine çeker. Bazı bölgelerde uçucu yağ üretimi ve ilaç yapımında kullanılmak için yetiştirilmektedir. 

Yarpuz bitkisinden elde edilen yağ, birtakım aşamalardan daha geçirilerek köpek ve kedilerde pire kovucu olarak kullanılır. Bu yağ, aynı zamanda deterjanlara, parfümlere ve sabunlara koku vermek için de tercih edilir.

Yarpuz otu çayı ise nane benzeri keskin bir tada sahiptir. Soğuk algınlığı, ateş, öksürük, hazımsızlık ve baş ağrıları için az miktarda kullanılır. İçenlerde mide bulantısı ve baş dönmesi gibi rahatsızlıklara neden olabilir. Çay yapılırken sadece kurutulmuş yarpuz otu kullanılır. Çayda uçucu yağ kullanılırsa, organ yetmezliği gibi ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getirebilir.

Yarpuzun Faydaları Nelerdir?

Yarpuz bitkisinin bilimsel olarak kanıtlanmış bir faydası bulunmamaktadır. Araştırmalarla kanıtlanmamış kullanımlar; soğuk algınlığı, nefes alma sorunları, şişkinlik, mide ağrısı, adet döngüsünün başlaması, safra kesesi ve karaciğer hastalıklarını içermektedir.

Soğuk Algınlığı ve Grip İçin Kullanımı

Yarpuz, yüksek miktarda mentol içeriğinden oluşur. Balgam söktürücü nitelikleri, soğuk algınlığı veya grip semptomlarını hafifletme özelliği nedeniyle yıllarca kullanılmıştır. Savunanlara göre; soğuk algınlığında görülen nefes alma sorununu azaltabilir ve balgam birikmesini temizlemeye yardımcı olabilir.

Sindirim Sistemi ve Mide Ağrısı Üzerindeki Etkileri

17. yüzyılda, genel sindirim sağlığını iyileştirmek ve sindirim şikayetlerini tedavi etmek için kullanılan yöntemlerin başında yarpuz bitkisi gelmekteydi. Şişkinlik, gaz sorunu ve mide ağrısını tedavi etmek için küçük dozlarda çay şeklinde tüketilmiştir. Bazı savunucular, bu bitkinin mide ağrısı veya kramplarını hafifletebilecek antispazmodik etkilere sahip olduğuna inanmaktadır.

Kas ve Eklem Ağrılarında Kullanımı

Geçmişte yarpuzun hafif yatıştırıcı özelliklere sahip olduğuna inanılırdı. Bundan dolayı, sinirleri yatıştırmak, kas ağrılarını ve uyku sorunlarının çözmek için kullanılırdı. Günümüzde anekdotun ötesinde işe yaradığına dair hiçbir bilimsel kanıt yoktur. Bu gibi sorunlarla başa çıkmak için çok daha güvenli ve daha etkili doğal alternatifler bulunmaktadır.

Adet Döngüsü Üzerindeki Etkisi

Yarpuz bitkisi, geçmiş yıllarda düzensiz adet döngüleri olan ya da hiç adet görmeyen kadınların adet kanamasını uyarmaya yardımcı olmak için kullanılmıştır. Günümüzde menstrüasyonu düzene sokmak için daha güvenli yöntemler mevcuttur. Uzmanlar, kadınların bu amaçla yarpuz kullanmasını önermemektedir. Aksi taktirde, umulmadık ciddi yan etkilerle karşılaşılabileceği belirtilmektedir.

Yarpuz, bitkisel tıpta yüzyıllardır kullanıldığı bilinen bir bitkidir. O dönemlerde şu hastalıkların tedavisinde de kullanılmıştır:

  • Sindirim sularının salgılanmasını artırmak için.
  • Antiseptik, yatıştırıcı ve uyarıcı olarak.
  • Bağırsak kurtlarının tedavisinde.
  • Kaşıntı, egzama gibi cilt hastalıklarında.
  • Gut gibi romatizmal rahatsızlıklarda.
  • Hazımsızlık ve karın kramplarının tedavisinde.

Yarpuzun Sağlık Dışında Kullanıldığı Diğer Alanlar:

  • Sabun yapımında yarpuz yağı kullanılır.
  • Karınca, pire ve güve gibi haşereleri uzaklaştırmak için.
  • Yarpuz yaprağının keskin kokusu, fareleri uzaklaştırmak için kullanılır.
  • Kemirgenleri tahıllardan uzak tutmak için tahıl ambarlarında.
  • Yaz aylarında sivrisinekleri uzak tutmak amacıyla.

Yarpuzun Zararları, Yan Etkileri ve Önlemler

Yarpuz bitkisinin yanlışlıkla yüksek dozda alınması, geri dönüşü olmayan böbrek ve karaciğer hasarlarına neden olabilir. Bu tür bitkiler, bazıları için masum görünebilir ancak bilinçsiz kullanım önemli sağlık sorunlarına yol açabilir. Herhangi bir bitkisel yöntemi kullanmadan önce sağlık uzmanına danışmanız önemlidir. Böylelikle olası risklerin önüne geçebilirsiniz.

  • Hamilelik veya emzirme döneminde asla yarpuz kullanılmamalıdır. Bunun nedeni, rahim kasılmalarına ve adet akışında artışa neden olabilme riskidir.
  • Yarpuz bitkisinin uçucu yağı, çok sayıda ciddi yan etkiye sahiptir. Bunlar; bulantı, kusma, karın ağrısı, yutma zorlukları, ateş, titreme, kas spazmları, organ yetmezliği, kalp atış hızının artması, kan basıncının düzeninin bozulması ve komadır.
  • Karaciğer ve böbrek hastalığı olanlar, yarpuz ve benzeri bitkilerin kullanımdan kaçınmalıdır. Organları tahriş ederek hastalığın boyutunu artırabilir.
  • Yanlış kullanım, karın krampları, bulantı, ateş, kusma, kafa karışıklığı, işitsel ve görsel halüsinasyonlara neden olabilir.
  • Sinir sistemini etkileyerek beyin hasarına yol açabilir.
  • Emziren annelerde süte karışarak bebek için komplikasyonlara neden olabilir.
  • Vücuda aşırı miktarda alınması, çoklu organ yetmezliği sonucu can kaybına yol açabilir.
  • Yarpuz, herkesin kullanabileceği güvenli bir bitki değildir. Yapraklarının çay olarak kullanılmasının güvenilirliği konusunda da yeterli bir bilgi bulunmamaktadır.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ