MorTilki.Com

Dilde ve Ağızda Mantar (Pamukçuk) Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Dilde ve Ağızda Mantar (Pamukçuk) Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Pamukçuk, dilde veya ağızda bir mantar enfeksiyonu geliştikten sonra ortaya çıkan durumdur. Ağızda Candida isimli doğal bir mantar türü bulunur. Bu organizma, bağışıklık sisteminin zayıf düşmesiyle aşırı derece çoğalarak kremsi beyaz bir tabaka, yanma ve ağrı oluşmasına neden olur.

Pamukçuk görülen kişide, dil ya da iç yanak bölgelerinde kremsi beyaz doku bozuklukları ortaya çıkar. En çok dilde meydana gelir ancak bazen diş etlerine, bademciklere ve boğazın arkasına yayıldığı da görülebilmektedir.

Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde ortaya çıkma ihtimali daha yüksektir. Bu nedenle bebeklerde sık karşılaşılır. Pamukçuk sağlıklı bireylerde kolay tedavi edilebilir. Ancak kronik hastalığı bulunanlar, sürekli belirli ilaçları kullananlar ve bağışıklığı zayıflamış kişilerde kontrol edilmesi zor olabilir. Belirtiler, risk grubundaki kişilerde daha şiddetli görülebilmektedir.

Dilde Mantar Pamukçuk Belirtileri

İlk evrelerde herhangi bir belirtiye neden olmayabilir. Bu nedenle de fark edilemeyebilir. Ancak pamukçuk nedeniyle enfeksiyon çoğaldıkça, yetişkin ve çocuklarda aşağıda sıralanan belirtilerin biri veya daha fazlası görülebilir.

  • Daha çok dilde, iç yanaklarda ve ağızda, bazen de bademcikler ve diş etlerinde kremsi beyaz lezyonlar
  • Yemek yerken yutmada güçlük çıkarabilecek kadar ağrı, yanma ve şiddetli kızarıklık
  • Dilde oluşan beyaz dokuların temizlenmesi sırasında hafif kanama
  • Ağız içinde çatlaklar ve kızarıklık
  • Ağızda pamuk varmış gibi bir his
  • Tat kaybı

Bağışıklı çok zayıf ve ciddi hastalığı bulunan vakalarda, ağızdaki kremsi doku bozuklukları yemek borusundan aşağı doğru yayılabilir. Böyle bir durum oluşursa, hasta boğazında yiyecek sıkışmış gibi hisseder. Aynı zamanda ağrı nedeniyle yutma zorluğu da yaşayabilir.

Emziren Anneler ve Bebeklerde Görülen Belirtiler

Bebeklerde ağızdaki beyaz birikintilere ek olarak, beslenme zorluğu ve sinirlilik gibi belirtiler de oluşabilir. Emzirme sırasında enfeksiyonu annelerine bulaştırabilirler. Annenin göğüslerinde oluşan enfeksiyonun tedavisi ihmal edilirse, daha sonra bebeğe yeniden bulaşma riski bulunur.

Göğüslerinde enfeksiyon taşıyan kadınlarda şu belirtilere rastlanabilir:

  • Bölgede aşırı derecede kızarıklık, kaşıntı, çatlama ve hassaslık
  • Meme ucu çevresindeki koyu dairesel alanda pul pul veya parlak bir cilt
  • Emzirme sırasında veya arasında oluşan olağan dışı ağrılar
  • Göğüslerin derinlerinde batma veya ağrı hissi

Ne Zaman Doktora Görünmeli?

Emziren anne ve bebeklerde yukarıdaki belirtiler veya ağız içinde beyaz lezyonlar görülürse, vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerekmektedir. 

Pamukçuk, sağlıklı büyük çocuklarda, gençlerde ve yetişkinlerde nadir olarak görülmektedir. Yine de pamukçuk gelişirse, altında yatan nedenin değerlendirilmesi için bir doktora danışılmalıdır.

Dilde Mantar Pamukçuk Neden Olur?

Bağışıklık sistemi, vücutta yaşayan “iyi” ve “kötü” bakteriler arasındaki dengeyi normalde müthiş bir şekilde korur. Bu mekanizma bakteri, virüs ve mantar gibi zararlı organizmaları vücuttan uzaklaştırmak için sürekli çalışır. Ancak bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla bu işleyişte bazı sorunlar ortaya çıkar. Bununla birlikte Candida mantarı sayısı artar ve pamukçuk enfeksiyonun vücuttan atılması başarısız olur.

Buna neden olan mantar türünün tam adı Candida albicans‘tır. Şeker hastalığı ve zayıf bağışıklık sistemi gibi bazı faktörler, pamukçuk riskini artırmaktadır.

Pamukçuk Riskini Artıran Faktörler

Aşağıdaki bazı yaşam tarzı alışkanlıkları, tıbbi durumlar ve tedaviler, vücuttaki bakteri dengesini bozarak ya da bağışıklık sistemini zayıflatarak dilde veya ağız içinde pamukçuk enfeksiyonu oluşmasına zemin hazırlamaktadır.

Zayıf bağışıklık: Bağışıklığın azalmasıyla, bebeklerde ve yaşlılarda pamukçuk ortaya çıkma olasılığı yükselmektedir. Organ nakli, kanser tedavisi sırasında kullanılan ilaçlar ve HIV hastalığı gibi tıbbi durumlarda da bağışıklık sistemi savunmasız hale gelebilir.

Şeker hastalığı: Diyabet tedavi edilmemiş veya kontrol altına alınmamışsa, tükürüğün içerisinde Candida mantarının çoğalmasını teşvik edebilecek miktarda şeker bulunabilir.

Vajinal mantar enfeksiyonları: Vajinal maya enfeksiyonları, pamukçuk oluşmasını tetikleyen mantar üretimine neden olmaktadır. Hamilelik döneminde bölgede enfeksiyon bulunması, mantarın bebeğe bulaşmasına sebebiyet verebilir.

İlaçlar: Vücuttaki mikroorganizmaların doğal dengesini bozan bazı ilaçlar, kişide pamukçuk oluşması riskini artırabilir.

Takma Dişler: Özellikle üst takma dişler, bölgede kuruluğa neden olarak pamukçuk oluşmasına neden olabilir. Takma dişler, bu tür ağız sağlığı sorunlarının oluşmaması için düzenli olarak temizlenmeli ve sürekli kullanımdan kaçınmalıdır.

Pamukçuk Hastalığında Oluşabilecek Komplikasyonlar ve Tedavisi

Ağız içinde ciddi rahatsızlıklara yol açan pamukçuk, bağışıklık sistemi kuvvetli olan kişilerde çok nadiren komplikasyonlara neden olur ve genellikle kısa sürede tedavi edilebilir.

Kanser hastaları ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde ise pamukçuk nedeniyle komplikasyonlar gelişebilir. Bu kişilerde tedavi ihmal edilirse, pamukçuk mantarları kan dolaşımına, beyne, kalbe ve gözlere yayılabilir. Bu durum, invaziv veya sistemik kandidiyazis olarak tabir edilir.

Sistemik kandidiyazis, etkisi altına aldığı organlarda ciddi sorunlar oluşturabilir. Aynı zamanda septik şok olarak bilinen ve hayati tehlikeye neden olan bir duruma yol açabilir.

Doktorunuz gerekli değerlendirmelerin ardından size bazı ilaçlar reçete edebilir. Pamukçuk, ilaç tedavisine başlandıktan birkaç hafta sonra tamamen kaybolur. Bebeklerin ilk yaşlarında birkaç defa pamukçuk atakları gelişebilmektedir.

Dilde Mantar Pamukçuk Gelişmesinin Önlenmesi

Alınabilecek bazı önlemler, pamukçuk enfeksiyonun gelişme riskini azaltmaya yardımcı olacaktır. Dilinizde mantar oluşma riski azaltmak için aşağıdaki yöntemleri uygulayabilirsiniz.

  • Besleyici ve faydalı gıdaların tüketimine ağırlık vererek bağışıklık sisteminizin işleyişini destekleyin.
  • Dişlerinizi günde en az iki kere fırçalamanız ve diş ipi kullanmanız, ağzınızda mantar oluşma riskini azaltacaktır. Dişlerinizle birlikte dilinizi fırçalamayı da ihmal etmeyin.
  • Takma diş kullanıyorsanız, günlük olarak temizleyin ve yatmadan önce mutlaka çıkarın. Takarken düzgün oturduğundan ve ağzınızda tahriş oluşturmadığından emin olun.
  • İnhale kortikosteroid ilaçlar kullanmanız gerekiyorsa, ilacı içtikten bir süre sonra ağzınızı suyla çalkalayın ve dişlerinizi fırçalayın.
  • Şekerli yiyeceklerin tüketim miktarını sınırlayın. Şeker içeren yiyecekler, pamukçuk mantarının gelişmesine neden olan bakterilerin çoğalmasına neden olabilir.
  • Ağzınızda sürekli kuruluk varsa, altında yatan nedenleri öğrenmek ve tedavisi için doktora görünmeyi ihmal etmeyin.
  • Diyabet hastalığınız varsa, kan şekerinizi kontrol altında tutmaya özen gösterin. Kan şekeri değerlerinin iyi olması, tükürükteki şeker miktarını azaltacak ve pamukçuk riskini azaltacaktır.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ