MorTilki.Com

Açık Alan Korkusu Agorafobi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Açık Alan Korkusu Agorafobi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Son dönemlerde Covid-19 salgını nedeniyle daha sık görülmeye başlayan agorafobi, kaçmanın zor olabileceği alanlarda veya kötü bir şey olması durumunda yardım sağlanamayacağı endişesiyle ortaya çıkan kaygı bozukluğu türüdür. Genellikle açık alan korkusu olarak bilinir ancak gerçekte daha karmaşık bir yapıya sahiptir.

Agorafobi, antik Yunanca’da insanların çeşitli faaliyetler için bir araya geldiği açık alanı simgeleyen “agora” kelimesinden gelir. Çoğunlukla bir ya da birden fazla panik atak geçirdikten sonra gelişmektedir. Açık alanlar ve asansörler gibi kaçmanın zor olduğu yerlerde endişe veya aşırı korkuya neden olur.

Açık Alan Korkusu Agorafobi Nedir?

En anlaşılır dilde ifade etmek gerekirse, paniğe neden olabilecek durumlardan aşırı derecede kaçınmaktır. Uzmanlar, bir anksiyete bozukluğu olarak nitelendirir. Agorafobik panik ataklar, bireylerin yardım alamayacağını düşündüğü ve kaçmanın zor olduğunu düşündükleri yerlerde ortaya çıkar.

Agorafobi rahatsızlığı olan kişiler, uzak yerler, kalabalık alanlar, köprüler ve toplu taşıma araçları gibi yerlerde çaresiz veya tuzağa düşmüş gibi hissederler. Agorafobi gelişen çoğu kişinin geçmişinde, daha önce bir veya birden fazla panik atak geçirdiği gözlemlenmektedir. Evden tek başlarına ayrılamazlar ve halka açık yerlerde bulunmak için yanlarında birinin bulunmasını isterler.

Açık Alan Korkusu Agorafobi Belirtileri

Korkular, duygusal ve fiziksel semptomların bir kombinasyonu olarak ortaya çıkabilmektedir. Agorafobili kişiler, açık alanlarda, kalabalık veya küçük alanlarda endişe duymaya başlayabilir. Bu tür yerlerde oluşan duygusal belirtiler ise şunlardır:

  • Utangaçlık
  • İnsanların kendisine bakıyor hissi
  • Yalnız zaman geçirememek
  • Çaresizlik
  • Kontrol kaybı

Bütün bunların temelinde yatan korku, ortaya tehlike çıkarsa kaçamamak ya da yardım almanın mümkün olmayacağı bir duruma düşmekten kaynaklanmaktadır.

Fiziksel Belirtiler

Agorafobi rahatsızlığı olan kişiler, genellikle üzgün olurlar ve depresyona daha kolay girebilirler. Ev, okul veya iş yerlerinde bazı davranış değişikleri sergileyebilir, aşağıdaki fiziksel belirtileri gösterebilirler.

  • Kızarma ve titreme
  • Baş dönmesi
  • Nefes darlığı
  • Terleme
  • Mide bulantısı
  • Kalp atışının hızlanması

Açık Alan Korkusu Agorafobi Nasıl Tedavi Edilir?

Agorafobili çoğu insan, anksiyete azaltıcı ilaçlar ve psikoterapi kombinasyonuyla tedavi edilerek bu rahatsızlıktan kısa sürede kurtulabilir. Bu tedaviler çoğu kişide etkilidir ancak uzun süre yardım almaktan kaçınan kişilerin tedavisi daha uzun sürebilir.

İlaç Tedavisi

Sağlık uzmanları, gerekli değerlendirmelerden sonra hastanın durumuna göre farklı ilaç tedavilerine başlayabilir. Kısa adı SSRI olan seçici serotonin geri alım inhibitörleri, agorafobi tedavisinde en sık reçete edilen antidepresan ilaç türlerindendir.

Doktorlar, anksiyete semptomlarını kısa sürede hafifleten benzodiazepin ilaçları da reçete edebilirler. Ancak bu tür ilaçların ciddi yan etkilerinin olduğu ve alışkanlık oluşturabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle dikkatle kullanılması önerilmektedir.

Psikoterapi

Bu aşama, agorafobi tedavisinde oldukça önemlidir. Agorafobinin psikoterapi ile tedavi edilebileceği unutulmamalıdır. Psikoterapi uzmanı, kaygıya neden olan semptomları azaltmak için bir yol belirler. Kişi, tedaviye başladıktan sonra kendini daha iyi hissetmeye başlar ve sosyal hayata daha iyi adapte olur.

Hasta, psikoterapi seanslarında şunları öğrenir:

  • Korkuların gerçekleşmesinin pek mümkün olmadığını
  • Semptomlarla nasıl başa çıkılacağını
  • Strese neden olan durumların nasıl kontrol edileceğini
  • Panik yaratan düşüncelerin tanınması ve değiştirilmesi

Terapistler, hastanın sürekli bir tedavi merkezine gidip gelmesine gerek duyulmayacak bir başlangıç tedavisi tavsiye edilebilir. Seanslar, hastanın kendini güvende olduğunu düşündüğünü bir yerde, telefonla, çevrimiçi terapi yöntemiyle veya ev ziyaretleriyle gerçekleştirilebilir.

Sürecin İyi Yönetilebilmesi İçin Hastanın Yapması Gerekenler

Agorafobisi olanlar, semptomları kendi kendine yönetmek için bazı hususlara dikkat etmelidir. Aşağıdaki ipuçlarının uygulanması, tedavinin olumlu neticelenmesine katkı sağlayabilir.

  • Önerilen tedavisi planına sadık kalmak
  • Korkuya neden olan durumlarla yüzleşmeye çalışmak
  • Endişe durumunda nasıl rahatlayacağını öğrenmek
  • Fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve yeterli uyku ile vücut sağlığını korumak
  • Alkol kullanmaktan kaçınmak

Açık Alan Korkusu Agorafobinin Nedenleri

Fiziksel saldırı gibi çevresel faktörler, panik bozuklukları ve fobiler sonucu beynin korku tepkisini kontrol eden bölgede meydana gelen bozukluklar, agorafobinin temel nedenleri olarak açıklanabilir.

Aile bireylerinden herhangi birinde anksiyete bozukluğu olması, agorafobi ve diğer panik bozukluklarında rol oynayan genetik bir faktör olarak düşünülmektedir. Panik atak geçiren biri, ilerleyen süreçte panik atağa neden olabilecek durumlardan korkmaya başlar. Bunun gibi fobiler, agorafobinin gelişmesinde potansiyel etki göstermektedir.

Açık Alan Korkusu Agorafobinin Teşhisi

Bu tür bir kaygı bozukluğu, psikiyatri alanında hizmet veren bir hekimle yapılan görüşmelerin arından teşhis edilir. Uzman, yapılan görüşmenin arından semptomları değerlendirerek bir karar verir.  Kişinin davranışlarını tanımlamaya, arkadaşları veya aile bireylerden birisi yardımcı olabilir.

Açık alan korkusu teşhisinin konulması için, aşağıda sıralanan alanların en az ikisinde endişe veya aşırı korku oluşması önemli bir kriterdir.

  • Evde yalnızken
  • Açık alanda
  • Kapalı alanda
  • Toplu taşıma araçlarında
  • Kalabalıkta ya da sıra beklerken

Agorafobi teşhisi konan ve tedavi için sağlık kuruluşlarına başvuran hastaların büyük kısmında, gerekli tedavilerin arından rahatsızlığın tamamen ortadan kalktığı gözlemlenmiştir. Hastaların bazılarında ise bir miktar iyileşme olmasına rağmen, stresli anlarda semptomların yeniden ortaya çıkabildiği görülmüştür.

Kişinin günlük hayatını derinden etkileyen bir rahatsızlıktır. Agorafobi belirtileri yaşayan herkes, mutlaka uzman bir doktora başvurmalıdır. Agorafobi olarak bilinen bu açık alan fobisi, erken teşhis sayesinde daha kolay tedavi edilebilmektedir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ